ตลาดเครื่องชาร์จรถไฟฟ้าตอนนี้มีของให้เลือกเยอะมาก ตั้งแต่หลักพันปลาย ๆ ไปจนถึงหลายหมื่น หน้าตาบนหน้าเว็บดูคล้ายกันจนแยกไม่ออก แต่สิ่งที่ต่างกันจริง ๆ อยู่ในเอกสารที่ผู้ขายส่วนใหญ่ไม่ได้เอามาโชว์หน้าร้าน
เริ่มจากหัวชาร์จที่ใช้กับรถได้
เรื่องแรกที่ต้องตรวจคือชนิดหัวชาร์จต้องตรงกับรถที่ใช้ รถที่ขายในไทยส่วนใหญ่ใช้มาตรฐานเดียวกันสำหรับการชาร์จ AC แต่ก็ยังมีรถบางรุ่นโดยเฉพาะรถนำเข้าหรือรถรุ่นเก่าที่ใช้หัวต่างออกไป การซื้อเครื่องมาแล้วเสียบไม่ได้เป็นเรื่องที่ป้องกันได้ด้วยการเช็กคู่มือรถห้านาที
ระดับการป้องกันฝุ่นและน้ำ
ถ้าติดตั้งกลางแจ้งหรือในโรงจอดที่ฝนสาดถึง เรื่องนี้สำคัญมาก เครื่องที่ออกแบบมาสำหรับใช้ในร่มเมื่อนำไปติดกลางแจ้งจะเสื่อมเร็วกว่าที่ควรมาก และความเสียหายจากน้ำเข้ามักไม่อยู่ในเงื่อนไขรับประกัน ควรขอดูสเปกให้ชัดว่าระบุระดับการป้องกันไว้เท่าไรและเหมาะกับจุดที่คุณจะติดหรือไม่
อีกจุดที่คนมองข้ามคือสายชาร์จและหัวเสียบ ไม่ใช่แค่ตัวกล่อง สายที่ดีต้องทนแดด ทนการงอซ้ำ ๆ และหัวเสียบต้องทนการตกกระแทกได้ระดับหนึ่ง เพราะในการใช้งานจริงหัวชาร์จตกพื้นเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นแน่นอน
เอกสารและมาตรฐานที่ควรขอดู
ระบบป้องกันที่ควรมีในตัวเครื่อง
เครื่องที่ออกแบบมาดีจะมีการป้องกันหลายชั้น ตั้งแต่ตรวจสอบการเชื่อมต่อก่อนจ่ายไฟ ป้องกันกระแสเกิน ป้องกันแรงดันผิดปกติ ตรวจจับกระแสรั่ว และเฝ้าดูอุณหภูมิที่หัวชาร์จ ถามผู้ขายให้ระบุมาเป็นข้อ ๆ ถ้าตอบได้แค่ว่ามีระบบป้องกันครบ นั่นคือคำตอบที่ไม่พอสำหรับการตัดสินใจ
การรับประกันที่ใช้ได้จริง
การรับประกันที่ดีต้องแยกให้ชัดระหว่างตัวเครื่องกับงานติดตั้ง และต้องบอกว่าครอบคลุมอะไรบ้าง ระยะเวลาเท่าไร มีค่าใช้จ่ายในการเข้าตรวจหรือไม่ และถ้าเครื่องต้องส่งซ่อม จะใช้เวลานานแค่ไหน คำถามสุดท้ายนี้สำคัญมากเพราะระหว่างรอ คุณต้องหาทางชาร์จรถด้วยวิธีอื่น
สิ่งที่ควรได้รับพร้อมเครื่อง
เครื่องราคาถูกมากเสี่ยงตรงไหน
ไม่ใช่ว่าเครื่องราคาถูกทุกเครื่องไม่ดี แต่ต้องเข้าใจว่าอะไรถูกตัดออกไปเพื่อให้ได้ราคานั้น ส่วนใหญ่ที่หายไปคือคุณภาพวัสดุสาย ระบบป้องกันบางชั้น การทดสอบก่อนส่งมอบ และทีมสนับสนุนหลังการขาย สามอย่างแรกคุณอาจไม่รู้สึกในปีแรก แต่อย่างสุดท้ายคุณจะรู้สึกทันทีในวันที่เครื่องมีปัญหา
ถ้าเป็นผมจะเริ่มดูจากคำถามง่าย ๆ ว่าถ้าเครื่องนี้เสียในปีที่สาม ผมจะโทรหาใคร ถ้าตอบคำถามนี้ไม่ได้ ราคาที่ถูกกว่าก็ไม่ใช่ของถูกจริง
สรุป
มาตรฐานที่ควรเช็กมีทั้งชนิดหัวชาร์จ ระดับการป้องกันตามจุดติดตั้ง ระบบป้องกันทางไฟฟ้าในตัวเครื่อง เอกสารรับรอง และการรับประกันที่มีคนรับผิดชอบจริง ห้าข้อนี้ใช้เวลาตรวจไม่นาน แต่ช่วยคัดของที่ไม่ควรซื้อออกไปได้เกือบหมด และทำให้เงินที่จ่ายไปกลายเป็นการลงทุนที่ใช้ได้ยาวจริง